Misschien wel Nederlands bekendste sleepboot, was niet in Nederland werkzaam als sleepboot maar werd bekend door de verfilming van het boek ‘Hollands Glorie’ van Jan den Hartog.

Het boek is uitgegeven in 1940 en als basis voor de opnamen had men een stoomsleep-boot uit die tijd nodig. Smit en Wijsmuller zagen dit als een mooie reclame voor hun bedrijfstak en hebben meegeholpen om het juiste schip te zoeken en verdere adviezen te geven.

De bij het verhaal passende sleepboot, genaamd “Holmvik”, werd in Zweden gevonden en was eigendom van een papierfabriek in Norrköping. Het schip werd ingezet om gigantische houtvlotten van overzee naar de fabriek te slepen. Het bleek in 1916 gebouwd te zijn te Martenshoek in Groningen bij voorheen G. & H. Bodewes. Deze stoom sleepboot is als Bodewes VI tijdens de eerste wereldoorlog naar Zweden vertrokken.

De AVRO heeft dit schip toen voor Hfl. 350.000.- aangekocht. Het verdere plan was dat Wijsmuller het schip “om niet” van Zweden naar IJmuiden zou varen. In IJmuiden zou het schip optisch worden aangepast met o.a. een namaak beting, verhoogde boeg en het neerhalen van de radarmast. Smit zou het schip dan naar Ierland brengen waar de filmopnamen zouden worden gemaakt.

Cor Oudendijk vertelt het verhaal over de eerste echte reis met de Furie
in 1976. Ik werkte toen bij Wijsmuller in de bergingsdienst en binnen deze
afdeling waren er voldoende personen om de wettelijk benodigde en
geldige diploma’s snel bijeen te krijgen. Gelukkig was er toen nog voldoende
stoomervaring aanwezig en de machinisten stonden te dringen.

Op 25 april vertrokken we dan vanuit de haven van Stockholm. Nauwelijks los van de kade raakten we in zware regenbuien verzeild waardoor er water in de radar liep die daardoor met een korte steekvlam de geest gaf. Toen werd het serieus eilandjes tellen, want daar lagen er nogal wat van.
Buitengaats gekomen vond ik het roer toch wel zwaar sturen en hebben we de stoomstuurmachine bijgezet. Door lekkages stond de brug gelijk vol met stoom/waterdamp, dus dat werd de eerste job voor de machinisten omdat te verhelpen.

Die vonden dat niet erg want die ervaring met de stoommachine benaderde voor hen het machinisten paradijs. Het was ook prachtig hoe geluidloos en gesmeerd de machine zijn werk deed. Er lagen grote witte klodders verzeepte smeermiddelen op de leibanen en de geur bij een dergelijke installatie vergeet je ook niet meer. Ik besefte wel dat dit een oliegestookt schip was. Hoe anders zou het zijn geweest in slecht weer en in de tropen toen er nog kolengestookt werden en as gewipt………… Met zo’n 9 knopen ging het richting
Kielerkanaal.

In Brünsbüttel aangekomen kregen we het bericht dat onze hoofdmachinist onverwijld naar een berging in de Perzische Golf moest. Tevens waren de weerberichten met bft 8-9 van dien aard dat ik besloot om deze weersomstandigheden af te wachten gezien de diverse lekkages die we sinds het vertrek uit Stockholm hadden ervaren.

We hebben het schip afgemeerd aan een steiger vlak naast een restaurant. Op kosten van de AVRO hebben we daar niet tegen onze zin liggen wachten.

Op 28 april klaarde het op en vertrokken we uit Brunsbüttel richting IJmuiden om daar op Koninginnedag aan te komen en ons door een ontvangstcomité te laten verwelkomen. Ter hoogte van Wijk aan Zee hoorden we dat AVRO’s Televizier met een televisieploeg, waaronder Jaap van Meekren en Cees van Drongelen, in het duin lag om een
aankomstverslag te maken van “hun” schip.

Richting de havenhoofden van IJmuiden stomend kreeg ik van Jaap van Meekren de vraag of wij rook wilden maken. Tja, typisch een vraag met het stoomboot gehalte van St. Nicolaas. Uiteindelijk was de AVRO hier de reder, dus heb ik onze machinisten gevraagd om rook te maken. En, zoals ik al verwachtte, weigerde het zwarte koor om aan deze vraag te voldoen. Een goede stoommachinist maakt nu eenmaal geen rook. Pas na lang aanhouden heb ik ze zover gekregen dat
ze rook gingen maken…..zoveel dat het schip niet meer te filmen was!

In het museum is nog meer te zien over de Furie. Het schip ligt in de ‘museumhaven’ in Maassluis en is daar te bezoeken. Ook wordt er nog mee gevaren.

Bronnen: sleepboothaven.nl, furie.nl, wikipedia.org, Joop Terpstra via youtube, bibliotheek Zee- en Havenmuseum.